Ngày 20/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 334/2026/NĐ-CP quy định về tự chủ của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp; cơ chế tài chính đối với giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian, nhằm tạo bước bứt phá lớn cho hệ thống giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam.
Một số nội dung cơ bản của Nghị định số 334/2026/NĐ-CP:
1. Mở rộng quyền tự chủ toàn diện
Nghị định quy định cụ thể quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục gắn chặt với trách nhiệm giải trình và tính minh bạch:
-Hoạt động giáo dục & đào tạo: Các trường được chủ động mở ngành, liên kết đào tạo, lựa chọn và sử dụng một số giáo trình, học liệu số để nâng cao năng lực giảng dạy.
- Khoa học công nghệ & Đổi mới sáng tạo: Thúc đẩy chuyển đổi số và áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát. Đặc biệt, nghị định tối giản thủ tục hành chính, trao quyền chủ động cho các trường khi tổ chức các hội nghị, hội thảo quốc tế để đẩy mạnh hợp tác học thuật.
- Cơ cấu tổ chức & nhân sự: Các cơ sở công lập được quyền tự ban hành quy chế nội bộ, tự quyết định vị trí việc làm, tuyển dụng, bổ nhiệm nhân sự và quản lý tài chính nội bộ mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào cơ quan quản lý cấp trên.
2. Cải cách cơ chế tài chính và quản lý tài sản
Phương thức vận hành tài chính được chuyển đổi mạnh mẽ từ cấp phát đại trà sang đầu tư có trọng điểm:
-Tiêu chí phân bổ ngân sách: Nhà nước phân bổ ngân sách dựa trên sứ mạng, chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng trường, đồng thời ưu tiên các ngành công nghệ cao, ngành chiến lược quốc gia và các vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn.
- Phân loại mức độ tự chủ: Các cơ sở công lập được phân chia rõ ràng theo 3 mức độ: tự bảo đảm chi thường xuyên, tự bảo đảm một phần, hoặc do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên.
- Tự chủ tài sản & huy động vốn: Các cơ sở giáo dục công lập được tự chủ huy động, tiếp nhận và quản lý các nguồn lực hợp pháp trong và ngoài nước. Trong khi đó, trường tư thục tự chủ hoàn toàn về nguồn thu, nội dung chi, phân phối kết quả tài chính và đầu tư theo luật doanh nghiệp.
3. Chính sách hỗ trợ học phí và người học diện đặc thù
Nghị định mang lại tin vui lớn cho học sinh, sinh viên theo học các khối ngành kén người học nhưng có vai trò cốt lõi cho xã hội:
-Hỗ trợ học phí tương tự ngành sư phạm: Người học các ngành nghệ thuật, thể dục thể thao, hoặc các ngành nghề đặc thù, khan hiếm nhân lực nhưng cần thiết cho phát triển kinh tế - xã hội sẽ được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng học phí.
- Mức hỗ trợ: Bằng mức thu thực tế của trường nhưng không vượt quá mức trần học phí công lập tương ứng. Khoản hỗ trợ này được chi trả hằng tháng theo số tháng thực học.
- Phương thức nhận tiền tiện lợi: Người học chỉ cần cập nhật tài khoản ngân hàng chính chủ hệ thống dữ liệu trong vòng 30 ngày kể từ khi nhập học để được chi trả trực tiếp. Các chính sách hỗ trợ này được tính hưởng từ ngày 01/07/2026.
4. Chương trình trọng điểm quốc gia đào tạo tiến sĩ toàn thời gian
Đây là một giải pháp đột phá nhằm nâng cao chất lượng học thuật và nghiên cứu đỉnh cao tại Việt Nam:
-Yêu cầu tập trung cao độ: Nghiên cứu sinh khi tham gia chương trình trọng điểm này bắt buộc phải dành toàn bộ thời gian học tập, nghiên cứu và không được làm việc toàn thời gian tại bất kỳ cơ quan, tổ chức nào khác.
- Đãi ngộ tương xứng: Đổi lại, nghiên cứu sinh sẽ nhận được các gói học bổng hấp dẫn và được hỗ trợ toàn bộ chi phí sinh hoạt cũng như kinh phí phục vụ nghiên cứu khoa học từ ngân sách quốc gia.
Nghị định có hiệu lực kể từ ngày 05/10/2026.
Chi tiết xem tại đây >>>
